یَا ابنَ طه وَ المُحکَماتِ
یَا ابنَ یس وَ الذَّاریاتِ
یَا ابنَ الطُّورِ وَالعادِیاتِ
یَا ابنَ مَن دَنا فَتَدَلَّی فَکانَ قابَ قَوسَینِ اَو اَدنی دُنُوّا وَ اقتِرابا مِنَ العَلِیِّ الاَعلی

 

🍀 ترجمه :
ای فرزند طه و محکمات!
ای فرزند یس و ذاریات!
ای فرزند طور و عادیات!
ای زاده آنکه در شب معراج نزدیک شد و ارتباط بسیار نزدیکی پیدا کرد که فاصله به اندازه دو سر کمان یا نزدیک تر بوده، این نزدیکی نسبت به خدای علی بالاتر بود.

 

🌷 شرح :

در نخستین جمله این فراز از دعا امام (ع) خطاب به ولی عصر (عج) با عنوان: فرزند طه و المحکمات یاد کرده عرض می کند: «ای پسر طه و محکمات»؛ یَا ابنَ طه وَ المُحکَماتِ.
برخی معقتدند: منظور از طه، سوره طه است و برخی دیگر معتقدند: منظور وجود نورانی پیامبر(ص) است؛ چرا که از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) نقل شده: پیامبر(ص) برای عبادت آن قدر روی پا ایستاد که پاهای ایشان وَرَم می کرد؛ بدین جهت آیه اوّل سوره «طه» نازل شد که: «طه ما اَنزَلنا عَلیکَ القُرآنَ لِتَشقی: ای پیامبر! ما قرآن را برای تو نفرستادیم که این قدر خود را به زحمت اندازی».
در منابع «اهل سنت» نیز آمده که: طه در لغت به معنی «طی» و منظور آن حضرت «محمّد (ص)» است.
امّا نسبت به محکمات، یک معنی آن آیات محکم قرآن است و برخی هم گفته اند: منظور از محکمات ائمه معصومین (ع) هستند.
شاید تفسیر محکمات به ائمه معصوم (ع) با توجه به این نکته باشد که مطالب پیچیده با سخنان  وگفته های آنان تبیین می گردد؛ زیرا برای حل متشابهات، مراجعه  به محکمات الزامی است.
با توجه به آنچه پیرامون طه و محکمات گفته شد و به این که پیامبر (ص) و ائمه معصوم (ع) هیچ وقت از قرآن جدا نیستند و این دو جزء مکمل همدیگر هستند؛ می توان گفت مقصود این فراز چنین است: ای فرزند قرآن! ای فرزند پیامبر (ص)! وای فرزند ائمه معصوم (ع)!
محکمات و مقررات که تمام فروع به آنها وابسته است، همچون خیابانهای اصلی هستند که برای یافتن نشانی های دقیق کوچه های پر پیچ و خم به آنها نیاز است. در اینجا نیز ائمه خیابان های  اصلی علایم و مقررات الهی اند که بوسیله آنها راه های جزئی مشخص می گردند.

 

🌻در جمله بعدی :
امام (ع) عرض می کند: «ای فرزند یس والذاریات!»؛ یَا ابنَ یس وَالذَّاریاتِ
در این که منظور از «یس » و «الذاریات» چیست؛ نظرهای مختلفی اظهار شده است. برخی می گویند: منظور از «یس» «سوره یس» است و برخی می گویند؛ منظور شخص «پیامبر (ص)» است؛ چراکه در روایتی از امام صادق (ع) آمده: «یس نام پیامبر اکرم (ص) است و دلیل آن آیه بعد از آن است که خداوند می فرماید: اِنَّکَ لَمِنَ المُرسَلین»
و از روایتی دیگر از امام باقر (ع) استفاده می شود: «جایز نیست کسی نام فرزند خود را یس گذارد».
با توجه به روایات و اخباری که در آیه 129 سوره صافّات، «سلَامُ عَلی آلِ یاسینِ» آمده که درود بر آل پیغمبر (ص) است و نشان می دهد منظور از یس، وجود نورانی پیامبر (ص) است.
و اما منظور از «ذاریات»؛ برخی گفته اند: منظور از ذاریات یعنی منسوب به سوره «ذاریات» است و برخی گفته اند منظور از ذاریات، ائمه (ع) هستند و ائمه (ع) از این جهت به ذاریات تشبیه شده اند. ذاریات به معنی بادی است که ابرها را حرکت در می آورد و همان طور که باد هوا را  و لطیف می کند و گرد و غبار ها را پراکنده می سازد، ائمه اطهار هم فضا را از آلودگی پاک می کنند.
پس امام (ع)، در این فراز هم ولی عصر (عج) را با عنوان فرزند پیامبر (ص) و فرزند قرآن معرفی می کند.

 

💐 در سومین جمله :
 از این فراز آمده است: «ای فرزند طور و عادیات!»؛ یَا ابنَ الطُّورِ وَ العادیاتِ.
در این مورد نیز بحث های سابق وجود دارد که منظور از این کلمات چیست؟
برخی می گویند: منظور از «طور» کوه «طور سینا» است و برخی دیگر می گویند منظور از «طور» سوره طور است. که به نظر می رسد این نظر صحیح تر باشد زیرا بعد از طور، سوره عادیات ذکر شده است.

 

🌹 در چهارمین جمله :
 از این فراز امام (ع) عرض می کند: «ای زاده آنکه در شب معراج نزدیک شد و ارتباط بسیار نزدیکی پیدا کرد که فاصله به اندازه دو سر کمان یا نزدیکتر بوده! این نزدیکی  نسبت به خدای علی بالاتر بود»؛ یَا ابنَ مَن دَنا فَتَدَلَّی فَکانَ قابَ قَوسَینِ اَو اَدنی دُنُوّا وَ اقتِرابا مِنَ العَلِیِّ الاَعلی.
خداوند متعال پس از اینکه در آیات آغاز سوره «نجم» اشاره می کند که آنچه پیامبر (ص) می گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده نیست؛ در آیه 7 این سوره به معراج پیامبر (ص) اشاره کرده و می فرماید: (ثم دنا فتدلی فکان قاب قوسین او ادنی).
این فراز از دعا اشاره به آیه مذکور است و با توجه به این جمله دعا، شکی نیست که امام (ع) می خواهد امام زمان (عج) را با عنوان فرزند پیامبر (ص) معرفی کند که به معراج رسیده بود و هیچ کس به چنین مقامی نرسید.


🌼 نکته :

نقطه مشترک در مجموع این عبارات برای معرفی امام زمان (عج) این است که گاهی ایشان به عنوان فرزند پیامبر و اهل بیت پیامبر (ص) و فرزند قرآن و گاهی به عنوان یکی از سوره های قرآنی معرفی شده است و این نقطه مشترک نشان می دهد که پیوندی مستحکم بین امام زمان (ع) اهل بیت (ع) و قرآن وجود دارد و امام زمان (عج) یعنی اهل بیت (ع) و قرآن ازین دو گوهر گرانبها جدا نیست.